Năm 2002, Vương quốc Anh không được xem là một cường quốc xe đạp khi chỉ giành được duy nhất một huy chương vàng trong 76 năm. Nhưng rồi Dave Brailsford — nay là Ngài Dave Brailsford — xuất hiện và đảm nhiệm vị trí lãnh đạo British Cycling.
Giờ đây, chúng ta đang được chứng kiến những kế hoạch lớn của ông đơm hoa kết trái: Vương quốc Anh thống trị môn xe đạp lòng chảo tại ba kỳ Thế vận hội gần nhất, còn Team Sky của Anh — nơi Brailsford giữ vai trò tổng giám đốc kiêm giám đốc hiệu suất — liên tiếp sản sinh những nhà vô địch Tour de France.
Mọi chuyện bắt đầu với hai huy chương vàng tại Olympic Athens 2004. Đến Olympic Bắc Kinh 2008, Vương quốc Anh giành bảy trong tổng số mười huy chương vàng của môn xe đạp lòng chảo. Bốn năm sau, tại Olympic London 2012, Đội tuyển Vương quốc Anh tái lập thành tích ấy.
Brailsford rời British Cycling vào năm 2014, nhưng các phương pháp của ông vẫn để lại ảnh hưởng lâu dài: tại Olympic Rio 2016, Đội tuyển Vương quốc Anh giành sáu huy chương vàng và đoạt huy chương bạc ở ba trong bốn nội dung mà họ không đứng trên bục cao nhất.
Team Sky cũng gặt hái thành công chưa từng có kể từ khi ông bắt đầu dẫn dắt đội vào năm 2010. Đến năm 2012, các phương pháp của Brailsford bắt đầu mang lại thành quả trên đấu trường chuyên nghiệp khi Bradley Wiggins — nay là Ngài Bradley Wiggins — trở thành cua-rơ người Anh đầu tiên vô địch Tour de France.
Cũng trong màu áo Team Sky, Chris Froome tiếp quản trọng trách và đăng quang vào các năm 2013, 2015, 2016 và 2017; anh còn được đánh giá là ứng viên sáng giá cho chức vô địch bảng tổng sắp năm nay với tỷ lệ cược 8/5. Toàn bộ thành công này được xây dựng trên việc Ngài Dave Brailsford áp dụng khái niệm tích lũy những cải tiến nhỏ.
Tuy nhiên, không chỉ phương pháp cải tiến nhỏ đã đưa Đội tuyển Vương quốc Anh đến vinh quang Olympic và tạo dựng một trong những triều đại vĩ đại nhất của làng xe đạp cùng Team Sky. Các chiến thuật và kỹ thuật được sử dụng trong đua xe đạp đồng đội cũng tạo ra khác biệt rất lớn khi tranh tài.
Cách Brailsford vận dụng những cải tiến nhỏ
Khi Ngài Dave Brailsford bắt đầu làm việc với Đội tuyển Vương quốc Anh, ông quyết định đảo ngược cách tiếp cận đối với việc cải thiện thành tích. Thay vì hướng tới những bước tiến khổng lồ thông qua các chế độ tập luyện khắc nghiệt, ông chọn tư duy từ những điều nhỏ nhất và tập trung vào từng khía cạnh riêng biệt.
Triết lý mà ông áp dụng là liên tục tiến bộ thông qua việc tích lũy những cải tiến nhỏ, với mục tiêu cải thiện một phần trăm trong từng khía cạnh của môn xe đạp.
Trọng tâm được chuyển từ việc lập tức hướng tới đỉnh cao sang tích lũy dần các cải tiến và chú trọng vào quá trình tiến bộ.
Việc tìm kiếm những khía cạnh có thể cải thiện được thực hiện bằng cách vận dụng kiến thức từ nhiều lĩnh vực khác nhau nhằm nâng cao phương pháp hoạt động của đội xe đạp.
Điều này bao gồm cả việc thuê một bác sĩ phẫu thuật hướng dẫn toàn đội rửa tay đúng cách để tránh mắc bệnh trong thời gian thi đấu. Đội cũng phải tiến hành kiểm nghiệm và phân tích nghiêm ngặt để tìm ra những trang thiết bị hoặc phương pháp tập luyện tốt nhất.
Mức một phần trăm có thể đến từ việc cải thiện một chi tiết nhỏ nhất, chẳng hạn như công thái học của yên xe, hoặc tìm ra loại gối và đệm tốt nhất để mang lại giấc ngủ thoải mái, trọn vẹn.
Nhưng không chỉ các phương pháp hoạt động mới được chia nhỏ và cải thiện. Dù Team Sky quy tụ những cua-rơ đã khẳng định được tên tuổi và có trình độ rất cao, các chiến lược của họ vẫn được mổ xẻ và thử nghiệm trong môi trường có kiểm soát để tìm ra những điểm có thể cải thiện, rồi những chiến lược ấy được tích hợp vào kế hoạch của đội.
Bằng cách chia toàn bộ 100 phần trăm những yếu tố cấu thành môn xe đạp thành các phần nhỏ, Brailsford và các đội của ông tập trung vào từng khía cạnh và tối ưu hóa chúng đến mức cao nhất có thể.
Nhờ vậy, khi tất cả được kết hợp trong ngày thi đấu, chúng tạo nên một màn trình diễn vượt trội hơn rất nhiều trên mọi phương diện. Quá trình này đòi hỏi rất nhiều thử nghiệm và quan trọng hơn cả là khát khao không ngừng tìm kiếm những cải tiến mới.
Đó là tư duy rằng bất kể đội đang thi đấu tốt đến đâu, vẫn luôn có một phương pháp tốt hơn để khám phá.
Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc cải thiện từng khía cạnh thêm một phần trăm, mà còn ở tinh thần và tâm lý mà chế độ cải tiến nhỏ tạo dựng trong các cua-rơ cũng như toàn bộ đội ngũ.
Để tận dụng những cải tiến nhỏ, cua-rơ phải hoàn toàn tin tưởng vào chương trình, vào đội ngũ nhân viên và những gì họ được yêu cầu thực hiện.
Điều này cho phép cua-rơ đạt phong độ cao nhất khi áp dụng tất cả các phương pháp và trang thiết bị mới, bởi họ biết rằng mình đang tiến bộ và sử dụng những gì tốt nhất hiện có.
Phương pháp cải tiến nhỏ cũng tạo ra một dạng hiệu ứng giả dược đối với các vận động viên, giúp họ thi đấu ở trình độ cao hơn, đồng thời thực sự mang đến cho họ điều kiện tập luyện và thi đấu ưu việt hơn.
Brailsford gia nhập Team Sky vào năm 2010 và dự kiến các phương pháp của mình sẽ cần khoảng năm năm để đưa đội đạt đến trạng thái đủ sức vô địch Tour de France. Nhưng đến năm 2012, Bradley Wiggins đã giành chiến thắng trên bảng tổng sắp.
Trước đó, vào năm 2011, Mark Cavendish trở thành cua-rơ người Anh đầu tiên giành chiến thắng ở bảng xếp hạng tính điểm của Tour de France, trong khi Peter Sagan đang chiếm ưu thế với tỷ lệ cược 4/9 để bảo vệ danh hiệu này trong năm nay.
Tuy nhiên, trong làng xe đạp chuyên nghiệp còn có một yếu tố khác được xây dựng trên nền tảng của những cải tiến nhỏ và góp phần nâng cao cơ hội chiến thắng của cua-rơ: đội đua của họ.
Chiến thuật đua xe đạp đồng đội củng cố ưu thế
Việc duy trì một hệ thống cải tiến nhỏ liên tục đồng nghĩa với việc các cua-rơ mới có thể gia nhập Team Sky ở trạng thái tối ưu nhất tại thời điểm đó, rồi tiếp tục tiến bộ cùng phần còn lại của đội. Tuy nhiên, Team Sky không đơn thuần chiêu mộ bất cứ ai biết đi xe đạp.
Team Sky sở hữu ngân sách lớn hơn gấp đôi mức trung bình của các đội đua. Họ sử dụng nguồn lực ấy để tuyển mộ những cua-rơ chất lượng cao, có khả năng cạnh tranh ở các bảng xếp hạng, rồi tận dụng kinh nghiệm và kỹ năng của họ để hỗ trợ thủ lĩnh đội — vị trí do Chris Froome đảm nhiệm kể từ năm 2013.
Các cua-rơ đều đã chứng kiến sự thống trị của Team Sky nên nhanh chóng tin tưởng vào những phương pháp của Ngài Dave Brailsford. Nhưng quan trọng hơn, họ luôn tuân thủ “Kế hoạch”. “Kế hoạch” được triển khai theo mô hình tấn công, hồi phục và kiểm soát.
Do đội hình gồm những cua-rơ có kỹ thuật cực kỳ xuất sắc và tiếp tục tiến bộ trong chương trình cải tiến nhỏ, họ tập hợp ở phía trước đoàn đông trước khi tăng tốc bứt đi, thiết lập nhịp độ đáng kinh ngạc trong lúc chắn gió cho thủ lĩnh, lần lượt loại các đối thủ khỏi nhóm rồi đưa thủ lĩnh tiến lên giành chiến thắng.
Cũng giống như phương pháp cải tiến nhỏ, “Kế hoạch” đã được thử nghiệm và chứng minh hiệu quả ở bất cứ nơi nào Team Sky tranh tài. Đầu năm nay, Sebastian Henao và Tao Geoghegan Hart đã dẫn tốc cho thần đồng Egan Bernal theo đúng cách mà người hâm mộ đua xe vốn quen thuộc khi chứng kiến Geraint Thomas và Wout Poels duy trì nhịp độ cao cho Chris Froome.
Sở hữu những cua-rơ tài năng là điều quan trọng đối với Team Sky. Bernal, 21 tuổi, là ứng viên được giới cá cược xe đạp đánh giá cao nhất với tỷ lệ 17/20 cho ngôi đầu bảng xếp hạng tay đua trẻ tại Tour de France năm nay. Tuy nhiên, chính sự tận tâm tuyệt đối của toàn đội đối với “Kế hoạch” mới khiến họ trở nên đáng sợ đến vậy.
Nhiều người trong số họ hoàn toàn có khả năng cạnh tranh trên bảng tổng sắp, nhưng thay vào đó, tài năng của họ được sử dụng trong một tập thể gắn kết nhằm bảo đảm rằng thủ lĩnh khoác màu áo đội nhà sẽ cán đích với hai tay giơ cao.
Việc chú trọng các phương pháp khoa học, cam kết cải thiện kỹ thuật và trang thiết bị, đồng thời xây dựng một đội hình quy tụ nhiều ngôi sao đã giúp tập thể của Brailsford vươn tới những thành công chưa từng có. Tuy nhiên, chính khả năng thuyết phục các cua-rơ hoàn toàn tin tưởng vào tinh thần của đội, cả trong quá trình chuẩn bị lẫn khi thi đấu, mới là yếu tố tạo nên bước tiến vượt bậc ấy.
Thành công nối tiếp thành công: khi phương pháp cải tiến nhỏ trở nên nổi tiếng nhờ những thành tựu của Team Sky và Đội tuyển Vương quốc Anh, các vận động viên sẵn sàng toàn tâm hòa mình vào chương trình để trở thành một phần của đội ngũ chiến thắng ở đẳng cấp ưu tú.
Xây dựng nền tảng tâm lý cho chương trình và khiến các cua-rơ tin tưởng vào những kỹ thuật của mình là thành tựu vĩ đại nhất của Brailsford, đồng thời là yếu tố mở ra kỷ nguyên của một triều đại xe đạp chuyên nghiệp và Olympic.
*Ảnh chính thuộc bản quyền của Peter Dejong / AP Photo*
Cập nhật lúc 2026-07-17 08:17.